Κλικάρετε εδώ για να μεταβείτε στο νέο ιστότοπο www.DimitrisStefanakis.gr

Δευτέρα, 25 Νοεμβρίου 2013

Συνέντευξη στον Γιάννη Κεσσόπουλο για το thinkfree.gr

aria bookΣυγγραφικά πιο ώριμος από ποτέ, έχοντας στην πλάτη το γαλλικό βραβείο Μεσογειακής Λογοτεχνίας (Prix Méditerranée Étranger 2011 ) και το Διεθνές Βραβείο Καβάφη 2011 για το βιβλίο του «Μέρες Αλεξάνδρειας», ο Δημήτρης Στεφανάκης έρχεται στη Θεσσαλονίκη με… διπλό σκοπό. Τη Δευτέρα 25 Νοεμβρίου, στις 7 το βράδυ, στο πατάρι του Ιανού (Αριστοτέλους 7), συζητά για το νέο του βιβλίο«Άρια» (που κυκλοφόρησε μόλις πριν δυο βδομάδες από τις εκδόσεις Ψυχογιός) με τον δημοσιογράφο και συγγραφέα, Γιώργο Σκαμπαρδώνη και τον καθηγητή Συγκριτικής Γραμματολογίας Γιώργο Φρέρη, ενώ την Τρίτη 26 Νοεμβρίου, στις 8 το βράδυ, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης (Λεωφ. Στρατού 2), μιλά για την πόλη της φαντασίας του, την Αλεξάνδρεια και  για τις καβαφικές συντεταγμένες της με θέμα «Αλεξάνδρεια, η πόλη της μυθοπλασίας από τον Καβάφη μέχρι σήμερα: Αλεξανδρινό κουαρτέτο – Ακυβέρνητες πολιτείεςΜέρες Αλεξάνδρειας». Με αφορμή αυτή τη διπλή παρουσία του, απάντησε στις ερωτήσεις του thinkfree.
Στην «Άρια», ο νεαρός Έλληνας διπλωμάτης Στέφανος Μαυροειδής επιστρέφει από το Λονδίνο στην Ελλάδα του Μεταξά. Μια μυστηριώδης υπόθεση εξαφάνισης θα τον φέρει σε επαφή με τη βρετανική αρχαιολογική κοινότητα. Ερωτεύεται την Aγγλογαλλίδα αρχαιολόγο Ρόζμαρι Λεμπλάν και περνά μαζί της τους τελευταίους μήνες αμεριμνησίας στο περιθώριο των ανασκαφών στις Μυκήνες αλλά και του πολέμου που πλησιάζει με γοργά βήματα. Η διαφυγή τους στη Μέση Ανατολή τον Απρίλιο του ’41 θα τους οδηγήσει σ’ ένα θερμοκήπιο ειρήνης, το Κάιρο. Ο Στέφανος θα ζήσει από κοντά τη νοσηρή πολιτική ατμόσφαιρα της αιγυπτιακής πρωτεύουσας που κυοφορεί την εθνική τραγωδία του εμφυλίου. Ταυτόχρονα όμως εκείνος και η Ρόζμαρι αντιμετωπίζουν την πρόκληση μιας μυστικής αποστολής στην κατεχόμενη Ελλάδα με σκοπό την προστασία των ελληνικών αρχαιοτήτων… Ένα μυθιστόρημα για τον παλιό κόσμο που χάθηκε μέσα σε δύο διαδοχικούς παγκόσμιους πόλεμους και για τη μικρή ιστορία των απλών ανθρώπων που γράφεται στην σκιά των μεγάλων γεγονότων.
1. Με την «Άρια» επανέρχεστε στην Αλεξάνδρεια, η οποία δεν έλειψε τελείως από το «Φιλμ Νουάρ». Τι σήμαινε η Αλεξάνδρεια για τον ελληνικό κόσμο και πώς επηρέασε τη σύγχρονη Ελλάδα, με τη δική σας ματιά;
Θα σας πω τι σημαίνει για μένα η Αλεξάνδρεια… Ένας μύθος που από μόνος του μπορεί να στήσει ένα υπέροχο μυθιστόρημα. Στην πραγματικότητα η ίδια η πόλη είναι το μυθιστόρημα. Η Αλεξάνδρεια θα γράφεται και θα διαβάζεται εσαεί με πολλούς και διάφορους τρόπους από τους εκάστοτε εραστές της.
2. Η Θεσσαλονίκη είναι μια ιστορική πόλη. Θεωρείτε ότι υπήρχαν κοινά στοιχεία με την Αλεξάνδρεια των αρχών του 20ού αιώνα; Καταγράφετε «μοιραία σφάλματα» στην ιστορική της πορεία που οδήγησαν σε παρακμή;
Η Θεσσαλονίκη είναι αναμφίβολα μια μεσογειακή μητρόπολη και με αυτή την έννοια συγγενεύει με την Αλεξάνδρεια, όπως συγγενεύει με την Σμύρνη, τη Βηρυτό, τη Μασσαλία, τη Βαρκελώνη… Η Αλεξάνδρεια υπήρξε θύμα της σαγήνης της. Κάπου στην Άρια γράφω: «Αλλάζεις πόλη, αλλάζεις μοίρα». Κάθε πόλη προβάλλει τη μοίρα της στον καμβά της Ιστορίας. Οι πολιτικοί, οι διπλωμάτες, οι στρατιωτικοί, όλοι αυτοί που προωθούν τις εξελίξεις, στην πραγματικότητα αποδεικνύονται θλιβεροί κομπάρσοι.
3. Ποια στοιχεία θεωρείτε ότι διακρίνουν την Ανατολή από τη Δύση, στοιχεία που στοιχειοθετούν τη διαφορετικότητα των δύο πολιτισμών;
Η Ανατολή δεν έγραψε ποτέ το μυθιστόρημα όπως η Δύση, όπως η Ευρώπη. Για μένα αυτό είναι ένα σημαντικό στοιχείο για να διακρίνει κανείς κατ’ αρχήν τους δύο πολιτισμούς.
4. Μέσα από τα βιβλία σας θέτετε επιτακτικά το θέμα του κοσμοπολιτισμού. Γνωρίζω ότι σας έχει τεθεί κατ” επανάληψη το θέμα, ωστόσο πιστεύω ότι είναι χρήσιμο να διακρίνουμε εκείνα τα στοιχεία που συγκροτούν τον κοσμοπολιτισμό και κάποτε οδηγούσαν στην πρόοδο των κοινωνιών ενώ τις τελευταίες δεκαετίες λείπουν με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Στη λογοτεχνία δεν έχεις το δικαίωμα να ισχυριστείς: «Αυτό είναι καλό, εκείνο είναι κακό». Ο κοσμοπολιτισμός των μυθιστορημάτων μου φαντάζει ιδιαίτερα γοητευτικός και γόνιμος αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Οι ναυτικές αυτοκρατορίες, η αποικιοκρατία, ο αγροίκος πλουτισμός και οι κοινωνικές ανισότητες πυροδότησαν τις μεγάλες συγκρούσεις της ιστορίας. Εξαρτάται από ποια πλευρά κοιτάζει κανείς αυτόν τον κόσμο…
5. Τι σας εντυπωσιάζει στον καβαφικό λόγο;
Η ποιητική ανταρσία του. Ο Καβάφης αψήφησε την στείρα ποιητική των Ελλαδιτών και στράφηκε, ως γνήσιο τέκνο του διεθνισμού, στον κόσμο. Ο χρόνος τον δικαίωσε.
6. Πιστεύετε ότι ο άκρατος προσανατολισμός της Ελλάδας προς τη Δύση είναι λάθος;
Δύσκολο ερώτημα, απλά και μόνο γιατί ο Έλληνας δεν κοιτάζει ούτε προς τη Δύση ούτε προς την Ανατολή. Απλώς ομφαλοσκοπεί. Είμαστε θύματα της εσωστρεφούς καπατσοσύνης μας.

Παρασκευή, 8 Νοεμβρίου 2013

Συνέντευξη στη Μαρία Τρίγκα για το womland

http://networkedblogs.com/QJfLX  της Μαρίας τρίγκα
Έχοντας παρακολουθήσει αρκετά σεμινάρια δημιουργικής γραφής και ανάγνωσης του συγγραφέα Δημήτρη Στεφανάκη, που μου προσέφεραν ερεθίσματα για τη γραφή και με “σύστησαν” με την ψαγμένη ανάγνωση, αποφάσισα να του ζητήσω την παραχώρηση μιας συνέντευξης στο womland.
Δεν είχα ιδέα εάν θα ετοίμαζα εγώ τις ερωτήσεις, αλλά ήξερα πως επειδή θαύμασα το μυθιστόρημα “Φιλμ Νουάρ” που με ταξίδεψε εικονικά στο Παρίσι και στη Βelle Epoque, θα χαιρόμουν πολύ αν αποδεχόταν την πρότασή μου o λογοτέχνης που τιμήθηκε με το Διεθνές Βραβείο Καβάφη 2011 για το βιβλίο σου “Μέρες Αλεξάνδρειας” και το Prix Méditerranée Étranger 2011, ενώ ήδη μεταφρασμένα έργα του κυκλοφορούν σε χώρες του εξωτερικού.
alexandria
‘Μέρες Αλεξάνδρειας’
Τελικά, όπως ήλπιζα, η επιθυμία μου πραγματοποιήθηκε, στο καλύτερο timing θεωρώ, αφού αυτή την Πέμπτη 7/11 διοργανώνεται στο Public Συντάγματος, από τις Εκδόσεις Ψυχογιός, η παρουσίασητου νέου του βιβλίου με τίτλο “Άρια. Ο κόσμος από την Αρχή“.
aria
“Άρια. Ο κόσμος από την Αρχή“
Η 7η Νοεμβρίου άλλωστε, θα είναι η πρώτη μέρα κυκλοφορίας του αναμενόμενου βιβλίου, του 3ου μέρους μιας τριλογίας που πραγματεύεται τον κοσμοπολιτισμό. Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα για τον παλιό κόσμο που χάθηκε μέσα σε δύο διαδοχικούς παγκόσμιους πόλεμους και για τη μικρή ιστορία των απλών ανθρώπων που γράφεται στην σκιά των μεγάλων γεγονότων και τοποθετείται στην Ελλάδα του Μεταξά.
Ας συστηθούμε λοιπόν με τον συγγραφέα Δημήτρη Στεφανάκη που μας μιλά για τον ίδιο και τη λογοτεχνία:
1.    Πότε ανακαλύψατε, …πρωτοσυστηθήκατε με το συγγραφέα που υπήρχε πάντα μέσα σας;
Πολύ νωρίς, ώστε να το πάρω απόφαση πως η ζωή μου δεν θα μπορούσε να εξελιχθεί διαφορετικά.
2.    Οι σπουδές σας έπαιξαν κάποιο ρόλο στη διαμόρφωση της σημερινής ταυτότητας, σίγουρα, αλλά κατά πόσον και σε τι νομίζετε πως σας βοήθησαν;
Με βοήθησαν να καταλάβω ότι απεχθανόμουν μια συμβατική καριέρα. Συνεπώς, αν ήθελα να τα έχω καλά με τον εαυτό μου έπρεπε να ακολουθήσω το πάθος μου για την λογοτεχνία.
3.   Ποια η σχέση σας με το χρόνο; Πόσες ώρες την ημέρα κοιμάστε όταν γράφετε ένα βιβλίο και πόσες στην καθημερινότητά σας; Μιλήστε μας για μια συνηθισμένη μέρα… ένα τυπικό 24ωρο σας. Υπάρχει άραγε;
Νομίζω ότι στη ζωή ενός συγγραφέα έχει μεγάλη σημασία η πειθαρχία κι ένα παγιωμένο ωράριο εργασίας. Για τον ύπνο, δεν είμαι τόσο σίγουρος. Την εποχή που γράφω ένα μυθιστόρημα, κοιμάμαι όσο μου επιτρέπουν οι ήρωές μου.
4.   Τι θεωρείτε πως συντελεί στη μαζική «παραγωγή» βιβλίων και στο ότι πολλοί Έλληνες σήμερα θέλουν να γίνουν συγγραφείς; Ξαφνικά, βλέπουμε όλο και περισσότερους να ανακαλύπτουν το συγγραφέα μέσα τους, και να δηλώνουν συγγραφείς, όποιο επάγγελμα και εάν ασκούσαν μέχρι σήμερα – πετυχημένοι στο χώρο τους, ή όχι…
Η λογοτεχνία μοιάζει με μια όμορφη γυναίκα που την ερωτεύεται όλος ο κόσμος, πολλοί διατείνονται ότι πλαγιάζουν μαζί της, ένας όμως είναι ο πραγματικός της εραστής.
5.   Είναι εύκολο να ζει σήμερα ένας συγγραφέας μόνο από τα συγγραφικά του δικαιώματα, ή αρκετές φορές αναγκάζεται να κάνει και κάτι άλλο; Δεν αναφέρομαι σε σας προσωπικά, αλλά το θέτω ως θέμα στη Ελλάδα του σήμερα και συγκριτικά με το εξωτερικό.
Από την λογοτεχνία δύσκολα βιοπορίζεται κανείς κι όταν συμβαίνει αυτό, πρόκειται προφανώς για μικρό θαύμα.
6.    Ποια είναι η εμπειρία σας από την συνεργασία σας με ξένους εκδοτικούς οίκους και την μέχρι τώρα επικοινωνιακή στρατηγική με την οποία σας έχουν υποδεχτεί στη Γαλλία και άλλες τυχόν χώρες όπου έχουν μεταφραστεί βιβλία σας;
Στη Γαλλία και σε όλο τον κόσμο υπάρχουν καλοί και κακοί εκδότες, ακριβώς όπως συμβαίνει και στην Ελλάδα. Η διαφορά μας με τις ανεπτυγμένες λογοτεχνικά χώρες είναι ότι οι συγγραφείς τους είναι συχνά, αλλά όχι πάντα, καλύτεροι από τους δικούς μας.
stefanakis
Δημήτρης Στεφανάκης – Συνέντευξη
7.  Πόσο διαφέρει ο συγγραφέας Στεφανάκης από τον Δημήτρη; Λέγεται πως μέσα από τους χαρακτήρες και τη γραφή κάποιου αντικατοπρίζεται ο εαυτός του λογοτέχνη. Συμφωνείτε για τη δική σας περίπτωση;
Δεν νομίζω πως ένας συγγραφέας μπορεί να γεμίσει περισσότερα από ένα μυθιστορήματα δανείζοντας τον εαυτό του και τις εμπειρίες του. Σε διαφορετική περίπτωση επαναλαμβάνεται αφόρητα.
8.  Ποια η σχέση της δημιουργικής συγγραφής με την ψυχανάλυση; Αλληλουποστηρίζονται, …σαμποτάρουν, ή ενισχύουν την αναγκαιότητα η μία της άλλης;
Λέμε συχνά ότι οι μεγαλύτεροι συγγραφείς, όπως ο Ντοστογιέφσκι υπήρξαν δεινοί ψυχογράφοι. Αυτό εξηγεί ίσως την άρρηκτη σχέση της λογοτεχνίας με την ψυχολογία και την ψυχανάλυση, όπως άλλωστε και με την φιλοσοφία και την κοινωνιολογία. Αναγκαστικά, η λογοτεχνία αρδεύεται από όλες τις τέχνες και τις επιστήμες που μπορείτε να φανταστείτε.
9.    Τι θα κάνατε εάν δεν ασχολούσασταν με τη λογοτεχνία; Υπάρχει κάποια άλλη ασχολία που θα επιλέγατε;
Θα μου άρεσε να γίνω πιανίστας, αν και μέχρι σήμερα δεν ασχολήθηκα σοβαρά. Ποτέ όμως δεν ξέρεις…
10.    Ασχολείστε με κάποια αθλητική δραστηριότητα;
Ακολουθώ καθημερινά μια ήπια μορφή σωματικής άσκησης, συντηρώντας το ενδιαφέρον μου  για τις πολεμικές τέχνες.
11.    Πώς εξηγείτε τη στροφή μιας μεγάλης μερίδας Ελλήνων στο ρατσισμό και σε ακραίες πολιτικές τοποθετήσεις, σήμερα; Είναι άραγε κατά βάθος ίδιον του Ελληνικού Dna, όπως κατά καιρούς έχει αναφερθεί; (Βλ. Αθήνα τον 5 αιώνα Π.Χ., ή Αρχαία Σπάρτη).  
Δεν νομίζω ότι οι Έλληνες είμαστε ρατσιστές, ή τουλάχιστον δεν είμαστε περισσότερο από άλλους λαούς. Το αντίθετο θα έλεγα. Όσο για την αρχαία Αθήνα ή τη Σπάρτη, θεωρώ ιστορικά αβάσιμο αυτό το χαρακτηρισμό.
dimitris_stefanakis
12.    Μιλήστε μας λίγο για την καταγωγή σας και τη σχέση σας με την ιδιαίτερη πατρίδα σας.
Κατάγομαι από την Κρήτη και τα τελευταία χρόνια την επισκέπτομαι όλο και πιο συχνά, ανακαλύπτοντας σε αυτή ένα κομμάτι του εαυτού μου.
13.    Πώς διασκεδάζετε και ποια μουσική σας ταξιδεύει καλύτερα;
Εξαρτάται την ώρα. Όταν δουλεύω πάντως δεν μπορώ να σκεφτώ κάτι άλλο από κλασική ή τζαζ μουσική.
14.    Δεν θα σας ρωτήσω ποιος είναι ο αγαπημένος σας συγγραφέας, γιατί σίγουρα θα είναι περισσότεροι από ένας… Θα παρακαλούσα όμως, να μοιραστείτε μαζί μας, εκείνο το βιβλίο που έχετε θαυμάσει περισσότερο και θα θέλατε να το έχετε γράψει εσείς!
Νομίζω ότι υπάρχουν κάποια βιβλία που θα θέλαμε όλοι μας να τα είχαμε γράψει, όπως για παράδειγμα οι Αδερφοί Καραμάζοφ, ή η Άννα Καρένινα…
15.    Γράφετε ποίηση;
Γράφω, αλλά δεν είμαι και κανένας σπουδαίος ποιητής. Κατά τη γνώμη μου, ένα πράγμα μπορεί κανείς να κάνει καλά κι αυτό όχι πάντα.
16.   Εάν είχατε ένα τζίνι στη διάθεσή σας για μια και μόνο ευχή που θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί άμεσα, τι θα αλλάζατε στη ζωή σας; Tόπο, χρόνο, περίγυρο…, ή κάποιο δικό σας χαρακτηριστικό που θεωρείτε, ίσως, ότι λείπει ή περισσεύει…
Θα άλλαζα τον κόσμο, αλλά αυτό όλοι το θέλουμε κι ας γνωρίζουμε πως είναι ανέφικτο.